Stokkhólmssamningurinn um þrávirk lífræn efni öðlaðist gildi árið 2004 en tveimur árum fyrr varð Ísland fullgiltur aðili. Nú hefur Ísland lagt fram áætlun um aðgerðir gegn útbreiðslu og mengun þrávirkra efna. Reglugerð um þrávirk lífræn efni er í undirbúningi hjá stofnuninni. Lesa meira

Út er komin reglugerð um rokgjörn lífræn efnasambönd í málningu, lakki og efnum til lakkviðgerða ökutækja. Með reglugerðinni verður markaðssetning á málningu og lakki, sem innihalda lífræn leysiefni og falla undir gildissvið reglugerðarinnar, takmörkuð verulega í tveimur áföngum. Lesa meira

PFOS stendur fyrir perflúoroktýlsúlfónat og er grunnefnasamband í stærri sameindum sem algeng eru í margskonar efnavörum og eru einnig nefnd PFOS eða PFOS tengd efni. Þau geta síðan brotnað niður í náttúrunni og myndað PFOS. Önnur skyld efni með hliðstæða eiginleika eru perflúoroktansýra (PFOA) og perflúoralkýlsambönd (PFAS). Þessi efni myndast ekki í náttúrunni og því er allt magn þessara efna í umhverfinu af mannavöldum. Lesa meira

Mengun af völdum þrávirkra lífrænna efna er meðal alvarlegustu umhverfisvandamála jarðarinnar. Skaðsemi efnanna byggist á stöðugleika þeirra í lífverum og í náttúrunni, það er að þau eyðast ekki en safnast fyrir, m.a. í vefjum dýra, þar með talið í mönnum.

Best þekktu mengunarefnin eru DDT, HCH, lindan og PCB. Lesa meira

Dioxin og Furan eru þrávirk lífræn efni sem finnast í umhverfinu. Helgi Jensson, forstöðumaður hjá Umhverfisstofnun gerir grein fyrir þessum hættulegu mengunarefnum. Lesa meira

Kolmónoxíð, einnig kallað kolsýrlingur, er það efni í útblæstri bifreiða sem er hvað hættulegast. Kolmónoxíð er litlaus lofttegund án lyktar eða bragðs og nokkuð léttari en loft. Það myndast við ófullkominn bruna eldsneytis. Lesa meira

Mengun af völdum köfnunarefnisoxíða er algengt vandamál. Upptök hennar eru í iðnaði, orkuverum og frá bílaumferð. Við bruna bæði í bílvélum og í brennslustöðvum, myndast köfnunarefnismónoxíð (NO) þegar köfnunaerfni og súrefni hvarfast saman við hátt hitastig. Í andrúmsloftinu oxast köfnunarefnismónoxíð smám saman við í köfnunarefnisdíoxíð (NO2). Lesa meira

Óson er lofttegund sem getur myndast við yfirborð jarðar þar sem niðurbrot kolvetnissambanda í loftinu myndar peroxíð og önnur oxandi efnasambönd. Þau hvarfast við köfnunarefnisoxíð (NO) og mynda köfnunarefnisdíoxíð (NO₂). Óson er skaðleg lofttegun sem veldur plöntuskaða og hefur áhrif á öndunarveg fólks eru talin óheillavænleg ef mengunin er mikil eða langvarandi. Lesa meira

Meginhluti þess brennisteinsdíoxíðs, sem lendir af manna völdum í andrúmsloftinu, myndast við bruna á eldsneyti (kol, olía), svo sem frá bifreiðum. Stór hluti myndast einnig við ýmiss konar iðnað, t.d. pappírsiðnað og málmiðnað. Lesa meira

Svifryk af mannavöldum kemur frá svo að segja allri starfsemi, en mest frá eldsneytisbruna, umferð og iðnaði. Náttúrulegar uppsprettur ryks í andrúmsloftinu eru t.d. uppblástur, eldgos og sjávarúði. Talið er að almennt sé 80-90% af ryki í andrumsloftinu í dreifbýli sé frá náttúrulegum uppsprettum. Könnun á samsetningu svifryks sýnir þó að um 65-70% svifryks í Reykjavík er til komin vegna bifreiðaumferðar. Lesa meira

Ósonlagið er sólhlíf jarðarinnar.  Það verndar menn, dýr og gróður gegn skaðlegri útfjólublárri geislun frá sólu.  Aukning útfjólublárra geisla við yfirborð jarðar veldur hærri tíðni húðkrabbameins og getur einnig hækkað tíðni augnskaða, veikt ónæmiskerfi manna og dýra og dregið úr vexti plantna á landi og í sjó.  Snemma á 8. áratug þessarar aldar fóru menn að hafa áhyggjur af hugsanlegri eyðingu ósonlagsins af völdum klórflúorkolefna (CFC). Síðar hefur verið staðfest að þær áhyggjur eiga við rök að styðjast og að mörg önnur efni valda einnig eyðingu ósonlagsins. Lesa meira