Svanurinn

Strangar kröfur á öllum lífsferli vörunnar - fyrir umhverfið

Strangar kröfur um efnainnihald - fyrir heilsuna

Svanurinn auðveldar neytendum að velja vöru sem eru öruggari en margar sambærilegar vörur á markaðnum. Svanurinn gerir strangar kröfur um efnainnihald og lágmörkun á notkun hættulegra efna við þjónustu og framleiðslu vöru. Má þar nefna að við framleiðslu á Svansmerktum hreinlætis– og snyrtivörum má ekki nota ofnæmisvaldandi ilmefni og engin þekkt krabbameinsvaldandi og hormónatruflandi efni.

Svansmerktar vörur eru sjálfsagt val fyrir foreldra því sett eru sérstaklega ströng viðmið til vöru sem er ætluð börnum svo sem bleyjur, leikföng, fatnað og hreinlætisvörur. Börn eru viðkvæmari fyrir áhrifum ýmissa óæskilegra efna sem notuð eru við framleiðslu og því er notkun þeirra lágmörkuð. Gerðar eru mjög strangar kröfur um hráefna í Svansmerktum bleyjum, ekki má nota krabbameinsvaldandi og hormónatruflandi eldvarnarefni á leikföng, fatnaður skal vera úr lífrænt ræktuðum eða sambærilegum trefjum og Svansmerkt sólarvörn, tannkrem og sápa ætluð börnum má ekki innihalda ilmefni. Svansmerktar vörur og þjónusta eru því með þeim öruggustu í sínum vöruflokki.

Strangar kröfur - fyrir gæðin

Svanurinn gerir kröfu um virkni og gæði vottaðrar vöru eða þjónustu. Til að fá Svansmerkið þarf virkni að vera jafn góð eða betri en hjá annarri sambærilegri vöru eða þjónustu. Þannig þarf til að mynda Svansmerkt þvottaefni að þvo hreint við lágt hitastig, húsgögn verða að þola strangar prófanir og kröfur eru gerðar um gæði prenthylkja.

Mikil áhersla er lögð á endingu og þol vörunnar. Sumar margnota vörur líkt og hleðslurafhlöður og örtrefjaklútar eru klárlega betri fyrir umhverfið en sambærilegar einnota vörur en aðeins að því gefnu að ending þeirra sé góð. Því er gerð mikil krafa um gæði Svansmerktra hleðslurafhlaðna og örtrefjaklúta og ítarlegra prófana krafist.

Á síðustu áratugum hefur vöruúrval og framleiðsluhraði aukist í vestrænum samfélögum og virðist þetta stundum skila sér í skemmri endingartíma vörunnar. Svanurinn vill sporna við þeirri þróun. Gæði eru ekki látin víkja fyrir kröfum um umhverfisáhrif og heilnæmi. Þvert á móti er lögð mikil áhersla á að Svansvottuð vara eða þjónusta standist samskonar gæðaprófanir og gerðar eru til svipaðrar vöru og þjónustu. Þetta skilar sér beint í auknum gæðum og betri vöru fyrir neytendur.

Hvernig verða viðmiðin til?

Til þess að vara eða þjónusta geti hlotið Svansvottun verður Norræna Umhverfismerkjanefndin að hafa mótað kröfur fyrir viðkomandi vöru- eða þjónustuflokk. Þegar tekin er ákvörðun um hvort þróa eigi ný skilyrði fyrir Svaninn er tekið mið af því hversu umfangsmikil umhverfisáhrif hljótast af umræddri vöru eða þjónustu frá vöggu til grafar, hvaða möguleikar eru á því að draga úr umhverfisáhrifum og hvort Svansmerkingin sjálf geti haft jákvæð áhrif á val neytenda og þróun innan vöru– eða þjónustuflokksins til langs tíma.

Teymi óháðra sérfræðinga mótar skilyrði Svansins fyrir hvern vöru– eða þjónustuflokk fyrir sig. Áður en ákvörðun um skilyrðin er tekin er auglýst eftir athugasemdum frá atvinnulífinu, umhverfisverndarsamtökum og yfirvöldum í opnu umsagnar– og samráðsferli. Eftirlitsaðilar Svansins fylgjast með því að kröfum sé framfylgt og er það gert með heimsóknum til leyfishafa, prufutökum og öðrum leiðum er þykja nauðsynlegar hverju sinni. Hert er á kröfunum með á þriggja til fjögurra ára fresti svo Svansmerktar vörur og þjónusta eru í stöðugri þróun.

Áreiðanleiki Svansins felst ekki síst í því að Svanurinn gerir strangar kröfur sem allar vörur og þjónusta innan sama geira þurfa að uppfylla til að hljóta leyfi til að nota merkið. Svansmerkið er því skilaboð til neytenda um að traust úttektarferli hafið farið fram, að varan eða þjónustan standist kröfur þróaðar af óháðum sérfræðingum og sé því betri fyrir umhverfi og heilsu.