Græn jól og áramót

Íslendingar eru frægir fyrir að skjóta upp ósköpunum öllum af flugeldum á nýársnótt. Áhrifin á andrúmsloftið eru öllum ljós en þau eru skammvinn og oftast nær er loftið orðið hreint á nýársdag. Það er hins vegar ekki allt sem sýnist. Í flugeldum geta verið efni sem berast út í umhverfið, safnast þar upp og geta jafnvel haft alvarleg áhrif á heilbrigði dýra efst í fæðukeðju. Því ætti fólk að gæta hófs í sprenginum en láta þó ekki áhyggjur af umhverfinu eyðileggja fyrir sér áramótin. Auk þess er sjálfsagt að spyrja seljendur hvort þeirra flugeldar standist kröfur um efnainnihald.

HCB (hexaklórbensen) er þrávirkt efni líkt og DDT og PCB en uppsöfnun þeirra í umhverfinu hefur valdið miklum skaða undanfarna áratugi. HCB er að finna í sumum flugeldum, en það er notað til þess að magna upp litina við sprengingu. Notkun þess er með öllu bönnuð hvort sem er í flugeldum eða í öðrum tilgangi. Það greindist í andrúmsloftinu í Reykjavík um síðustu áramót í margfalt hærri styrk en eðlilegt þykir. Efni sem skaðleg eru umhverfinu mælast jafnan í lægri styrk við Ísland en í nágrannalöndunum. Það á ekki við um HCB sem hefur mælst í meira magni í umhverfinu hér við land en hægt er að útskýra með mengun frá fjarlægum uppsprettum.

Það er á ábyrgð innflytjenda að tryggja að flugeldar innihaldi ekki efni sem eru bönnuð. Umhverfisstofnun tekur nú þátt í samevrópsku verkefni sem miðar að því að fyrirbyggja þessa notkun í framtíðinni þannig að hægt verði að njóta ljósadýrðarinnar á nýársnótt án þess að hafa of miklar áhyggjur af mengun af völdum skaðlegra efna.

Góð ráð:

• Spyrjum söluaðila hvort flugeldarnir uppfylli kröfur um efnainnihald.
• Notum ætíð hlífðargleraugu þegar skotið er upp.
• Brýnum fyrir börnum að umgangast flugelda af varúð.