Varmárósar, Mosfellsbæ

Mynd af Varmárósum úr fjarlægðVarmárósar voru fyrst friðlýstir árið 1980 sem friðland og var friðlýsingin endurskoðuð árið 2012. Markmið friðlýsingarinnar er að vernda og viðhalda fitjasefi (Juncus gerardii) og búsvæði þess sem og náttúrulegu ástandi votlendis Varmárósa ásamt sérstöku gróðurfari sem þar er. Friðlýsingin á einnig að tryggja rannsóknir og vöktun á lífríki svæðisins og treysta útivistar-, rannsókna- og fræðslugildi svæðisins. Við endurskoðun friðlýsingarinnar 2012 var samningur um vernd villtra plantna og dýra og lífsvæða í Evrópu (Bern 1979), samningur um líffræðilega fjölbreytni (1992) og stefnumörkun stjórnvalda höfð til hliðsjónar.

 

Varmárósar eru í sveitarfélaginu Mosfellsbæ í Kjós. Stærð friðlandsins er 9.76 hektarar og liggja mörk þess frá hesthúshverfinu við Varmárbakka og frá göngustíg við reiðhringi út í Varmá og norður fyrir Hestþinghól út í ósinn.

Við Varmárósa koma saman land, haf og vatn, við það skapast aðstæður fyrir náttúrulegan fjölbreytileika, búsvæði fjölmargra villtra plantna og dýra. Með verndun svæðisins er verið að tryggja stöðu svæðisins og þann fjölbreytileika sem það býr yfir, viðhalda náttúrlegu svæði í jaðri þéttbýlisins og stuðla með því að tengslum manns og náttúru.

Gróður

Friðlandið við Varmárósa hefur að geyma mjög frjósaman jarðveg vegna árframburðar og hinna sérstöku skilyrða vegna sjávarfalla. Svæðið er að mestu votlendi og eru ríkjandi tegundir grös, starir og sef. Innan friðlandsins vex fitjasef (Juncus ferardii), þar sem sjávarfalla gætir, alfriðuð og mjög sjaldgæf planta sem einungis hefur fundist á tveimur stöðum á Íslandi, við Varmárósa árið 1976 og við Knarrarnes á Svalbarðsströnd við Eyjafjörð árið 2002. Fitjasefið er skylt stinnasefi (Juncus squarrosus), er þó hávaxnara og með fleiri og fíngerðari blómhnoðu. Fitjasefið vex í þéttum breiðum og hefur skriðula jarðstöngla. Vegna þess hve útbreiðsla hennar er takmörkuð hafa komið upp tilgátur um að hún hafi borist hingað til lands með skipum fyrr á öldum.

Fuglar

Leirvogur er á náttúruminjaskrá vegna fjölskrúðugs fuglalífs, fjölbreytilegs strandgróðurs og lífríkrar fjöru. Í Leirvog rennur meðal annarra Varmá sem einnig er á náttúruminjaskrá og er ein af fáum varmám á landinu. Vogurinn er hvíldar- og setstaður farfugla á vorin og haustin, er svonefnt flóðsetur, staður þar sem fuglar safnast á, á flóði til þess að hvíla sig, áður en farið er í ætisleit þegar fjarar aftur. Algengustu farfuglarnir eru margæsir, rauðbrystingar og lóuþrælar, en tegundafjölbreytni er mikil og hafa margar sjaldgæfar tegundir sést hér við Varmárósa eins og gargönd, grafönd, gulönd, rauðhöfðaönd, urtönd, fálki, jaðrakan og haförn.

Varmárósar eru í Mosfellsbæ og er aðgengilegt allan ársins hring. Bílastæði er við hesthúsin og göngustígur frá því að Hestaþinghóli. Varlega þarf að fara innan friðlandsins því fitjasefið þolir illa traðk og taka þarf tillit til fugla á varptíma.
Rauði listinn

Rauði listinn

Veita þarf ákveðnum friðlýstum svæðum á Íslandi sérstaka athygli og aðhlynningu.
Meira