2018

Eftirlitsverkefni á áætlun 2018

 

Norrænt eftirlitsverkefni um efni í hlutum sem gefnir eru almenningi í kynningarskyni 

REACH eftirlit með smurolíum 

REACH efnaskráning á skoteldum 

Markaðseftirlit með merkingum á skoteldum

Norrænt eftirlitsverkefni um flokkun og merkingu á nanó-efnum 

Eftirlit með flokkun, merkingu og pökkun á hættulegum efnablöndum (REF-6)

Mánaðarlegt eftirlit með efnavörum á markaði með áherslu á merkingar 

Markaðseftirlit með sæfivörum með áherslu á flokkun og merkingu

Plöntuverndarvörur á markaði 2018 

Tilgangur og markmið:

  • Að ganga úr skugga um að plöntuverndarvörur sem eftirlitsþegi setur á markað séu með markaðsleyfi í gildi.
  • Að athuga hvort merkingar umbúða séu í samræmi við gildandi reglur þar um.

 

Framkvæmd og helstu niðurstöður:

 

Farið var í eftirlit þann 18. maí 2018 hjá fyrirtækjum sem setja plöntuverndarvörur á markað. Úrtakið í eftirlitinu náði til 49 mismunandi plöntuverndarvara í heild. Allar plöntuverndarvörur sem fundust í sölu hjá fyrirtækjunum voru kannaðar með tilliti til markaðsleyfa, sbr. reglugerð nr. 544/2015 um plöntuverndarvörur og merkinga á umbúðum varanna sbr. reglugerð nr 415/2014 um flokkun, merkingu og umbúðir efna eða efnablandna, reglugerð nr. 544/2015 um plöntuverndarvörur og reglugerð nr. 1002/2014 um gagnkvæma viðurkenningu á tilteknum markaðsleyfum fyrir plöntuverndarvörum.

 

Eftirfarandi eftirlitsþegar féllu undir umfang verkefnisins:

 

Fyrirtæki:

Starfsemi:

Samhentir Kassagerð ehf.

Innflutningur, heildsala

Garðheimar Gróðurvörur ehf.

Innflutningur, heildsala, smásala

Kemi ehf.

Innflutningur, heildsala

 

 

Samtals voru skoðaðar 62 plöntuverndarvörum í eftirlitinu og þar af reyndust 25 vörur vera með eitt eða fleiri frávik þannig að tíðni frávika var um 40%. Gerðar voru kröfur um úrbætur vegna ófullnægjandi merkinga á þessum 25 vörum og hafa fyrirtækin brugðist við þeim og fullnægjandi hátt. Allar plöntuverndarvörurnar sem skoðaðar voru í eftirlitinu reyndust vera með leyfi til að vera á markaði.

Úttekt á tollafgreiðslu plöntuverndarvara 2017

    Tilgangur og markmið:

    • Að nota upplýsingar um tollafgreiðslu til að leggja mat á það hve mikið af plöntuverndarvörum berast til landsins á hverju ári.
    • Að athuga hvort tollflokkun sé hugsanlega ábótavant, leiðrétta og leiðbeina hlutaðeigandi fyrirtækjum um tollflokkun þannig að upplýsingar um tollafgreiðslu plöntuverndarvara gefi raunsanna mynd af því hve mikið er sett af þessum vörum á markað hér á landi.

    Framkvæmd og helstu niðurstöður:
    Í úttektinni var athyglinni beint að plöntuverndarvörum í eftirfarandi tollflokkunum:

    • 3808.9100: Skordýraeyðir; Sveppaeyði
    • 3808.9300: Illgresiseyðir, spírunareyðir og efni til að stjórna plöntuvexti

    Gögn frá Tollstjóra um tollafgreiðslu ásamt gögnum frá Umhverfisstofnun um tolláritanir voru nýtt til að taka saman upplýsingar um það hve mikið af plöntuverndarvörum voru settar á markað á árinu 2017. Einnig var notast við upplýsingar úr eftirlitsverkefni Umhverfisstofnunar þar sem fylgst var með tollafgreiðslu undir ákveðnum tollskrárnúmerum, þar á meðal þeim sem plöntuverndarvörur falla undir. Samkvæmt úttektinni fengu 4 fyrirtæki tollafgreiddar plöntuverndarvörur á árinu sem skiptust niður á 54 sendingar.

    Alls voru tollafgreidd 11,6 tonn af plöntuverndarvörum á árinu 2017  og hefur magnið því dregist saman um 10% á milli áranna 2016 og 2017. Gögn sem Umhverfisstofnun hefur tekið saman um tollafgreiðslu á plöntuverndarvörum fyrir árin 2009-2017 sýna reyndar þá þróun að innflutningur þessara vara hefur dregist saman á tímabilinu og er nú aðeins um fjórðungur af því sem var 2009. Talsverðar sveiflur er þó milli ára, en megin ástæðan fyrir þeim er sú, að teknar eru inn stórar sendingar af vörum sem nokkur ár tekur að selja. Af plöntuverndarvörum sem fluttar voru inn árið 2017 reyndust 70% af þeim vera illgresiseyðar og 30% skordýra- og sveppaeyða þannig að illgresiseyðar eru því enn stærsti hluti plöntuverndarvara á markaði líkt og á fyrri árum.

    Samdráttur í framboði á plöntuverndarvörum á markaði hér á landi gæti átt sér nokkrar skýringar og eru þrjár þær líklegustu nefndar hér að neðan. Fyrst er þar til að taka að leyfum fyrir þessum vörum hefur fækkað umtalsvert frá því að efnalögin tóku gildi árið 2013 og nokkrar vörur því með öllu horfnar af markaði. Þá hefur það áhrif að bændur hafa í auknum mæli tekið upp líffræðilegar varnir eða aðrar aðgerðir í plöntuvernd, sem ekki byggjast á notkun efna. Loks kann skýringin að liggja í því að áhugi á notkun plöntuverndarvara hafi dregist saman sem afleiðing af aukinni umræðu um skaðsemi þeirra gagnvart heilsu og umhverfi. 

    Upplýsingar sem aflað er á þennan hátt nýtast til þess að reikna út áhættuvísa sem settir eru fram í Aðgerðaráætlun um notkun varnarefna 2016-2031. Samkvæmt aðgerðaráætluninni skal innflutningur á plöntuverndarvörum ekki nema meiru en 12 tonnum alls á ári og sýna niðurstöður verkefnisins að því markmiði var náð á árinu 2017.
    Líkt og í eftirlitsverkefnum fyrri ára kemur enn í ljós að nokkuð er um ranga tollflokkun á plöntuverndarvörum og þá algengast að sveppaeyðar séu settir í rangan flokk. Við úrvinnslu gagnanna var þetta leiðrétt í þeim tilfellum sem augljóst var að tollflokkunin væri röng og verða hlutaðeigandi fyrirtæki upplýst um málið.

Söluskrár 2017 fyrir plöntuverndarvörur og útrýmingarefni til notkunar í atvinnuskyni 

    Tilgangur:

    • Að óska eftir söluskrám frá aðilum sem setja á markað plöntuverndarvörur og nagdýraeitur sem einungis eru ætluð til notkunar í atvinnuskyni, sbr. heimildir í 24. gr. efnalaga nr. 61/2013.
    • Að athuga hversu mikið magn af tilteknum varnarefnum var selt 2017 og hversu miklu magni af virkum efnum það samsvarar.
    • Að athuga hvort að þeir sem markaðssetja tiltekin varnarefni, sem eru eingöngu til notkunar í atvinnuskyni, afhendi aðeins þeim efnin sem hafa gild notendaleyfi frá Umhverfisstofnun, sbr. 24. gr. efnalaga nr. 61/2013.

     

    Framkvæmd og helstu niðurstöður:

    Verkefnið náði til allra plöntuverndarvara og nagdýraeiturs sem einungis eru ætlað til notkunar í atvinnuskyni. Umhverfisstofnun óskaði eftir skrám vegna sölu á þessum vörum á árinu 2017 þar sem fram kæmu eftirfarandi upplýsingar: vöruheiti, umbúðastærð, fjöldi seldra eða afhentra sölueininga af hverri umbúðastærð, dagsetning sölu, nafn og kennitala notendaleyfishafa, sem og nafn og kennitala fyrirtækis, ef við átti.

     

    Eftirfarandi fyrirtæki féllu undir umfang verkefnisins:

    • Frjó Umbúðasalan ehf. / Samhentir Kassagerð ehf.
    • Garðheimar Gróðurvörur ehf.
    • Kemi ehf.
    • Ráðtak, meindýr og varnir ehf.
    • Streymi heildverslun ehf.

     

    Á árinu 2017 reyndust 34 plöntuverndarvörur sem eingöngu eru ætlaðar til notkunar í atvinnuskyni vera á markaði hér á landi og nam salan á þeim alls 3148 kg, eða sem samsvarar 1058 kg af virku efni. Af nagdýraeitri voru 10 vörur á markaði og nam salan á þeim alls 9771. Það samsvarar einungis 0,49 kg af virku efni og þá á sér skýringu í því að styrkur virku efnanna í öllum þessum vörum er einungis 0,005%.

     

     

    Plöntuverndarvörur

    Nagdýraeitur

    Fjöldi vara í sölu

    34

    10

    Fjöldi virkra efna

    34

    2

    Sala alls af vörum

    3148 kg

    9771 kg

    Sala alls (sem magn af virku efni)

    1058 kg

    0,49 kg

     

    Eingöngu má afhenda tiltekin varnarefni sem ætluð eru til notkunar í atvinnuskyni til einstaklinga sem hafa gild notendaleyfi frá Umhverfisstofnun. Af 134 kaupendum plöntuverndaravara á árinu 2017 reyndust 88 vera með notendaleyfi í gildi, 10 með útrunnin leyfi og 36 kaupendur höfðu aldrei verðið með gilt notendaleyfi eða annað sambærilegt leyfi. Mun hærra hlutfall kaupenda að nagdýraeitri var með leyfi í gildi þegar kaupin áttu sér stað eða 76 af þeim 77 einstaklingum sem keyptu slíkar vörur, en einungis einn var með útrunnið leyfi við kaup.


     

    Notendaleyfi fyrir plöntuverndarvörur

    Notendaleyfi fyrir útrýmingarefnum

     

    Fjöldi

    %

    Fjöldi

    %

    Kaupandi með leyfi í gildi

    88

    66%

    76

    99%

    Kaupandi með útrunnið leyfi

    10

    7%

    1

    1%

    Kaupandi aldrei haft leyfi

    36

    27%

    0

    0%

    Kaupendur alls

    134

     

    77

     

    Líkt og í verkefnum fyrri ára kemur enn í ljós að hluti þeirra sem kaupa plöntuverndarvörur, til notkunar í atvinnuskyni, hafa ekki gild notendaleyfi við kaup. Það er á ábyrð þeirra sem markaðssetja vörurnar að afhenda þær eingöngu til einstaklinga sem hafa leyfin í gildi. Verða hlutaðeigandi fyrirtæki upplýst um málið, þeim bent á ábyrgð sína hvað þetta varðar og gerð krafa um úrbætur ef við á.

Eftirlit með sölu á plöntuverndarvörum og nagdýraeitri í atvinnuskyni

Eftirlit með snyrtivörum sem upprunnar eru í löndum utan EES 

Inngangur

Hér á landi gildir reglugerð nr. 577/1013 um snyrtivörur sem innleiðir reglugerð (EB) nr. 1223/2009 sama heitis. Eitt af því sem kveðið er á um í reglugerðinni er að áður en snyrtivara er sett á markað innan Evrópska efnahagsvæðisins (EES) skal ábyrgðaraðili fyrir markaðssetningunni á svæðinu senda framkvæmdastjórn Evrópusambandsins (ESB) upplýsingar um vöruna með rafrænum hætti í samræmi við kröfur reglugerðarinnar. Hefur framkvæmdstjórnin útbúið sérstaka snyrtivöruvefgátt (CPNP) til þess að taka við þessum upplýsingum. Ábyrgðaraðili snyrtivöru getur verið framleiðandi innan EES, aðili sem flytur snyrtivöru í fyrsta sinn inn á EES, aðili sem markaðssetur snyrtivöru undir sínu nafni eða vörumerki ellegar breytir vöru sem þegar hefur verið sett á markað.

 Tilgangur

  • Að kanna hvort húðsnyrtivörur markaðssettar hérlendis sem upprunnar eru frá löndum utan EES séu skráðar í snyrtivöruvefgátt ESB (CPNP).
  • Að kanna hvort vörurnar séu merktar í samræmi við kröfur ofangreindra reglugerða.
  • Að skoða út frá innihaldslýsingu varanna hvort þær innihaldi óleyfileg efni.
  • Að fræða birgja um ákvæði reglugerða sem gilda um snyrtivörur.
  • Að auka neytendavernd..

 Framkvæmd og niðurstöður

Upplýsingar um birgja sem eru að markaðsetja snyrtivörur frá löndum utan EES hérlendis voru fengnar út frá upplýsingum Tollstjóra um tollafgreiðslur.  

Í úrtakinu lentu alls níu birgjar og var farið í eftirlit til þeirra dagana 4., 6. og 12. júní 2018. Hjá hverjum birgi voru skoðaðar 2-4 vörur og teknar ljósmyndir af merkingum þeirra og innihaldslýsingu til nánari skoðunar. Kannað var hvort vörurnar væru skráðar í snyrtivöruvefgátt ESB en Umhverfisstofnun hefur aðgang að gáttinni sem lögbært yfirvald varðandi snyrtivörur hér á landi. Jafnframt var skoðað hvort merkingar varanna væru í samræmi við ofangreindar reglugerðir og, út frá innihaldslýsingu á umbúðum þeirra, hvort þær innihaldi einungis leyfileg efni samkvæmt viðaukum EB reglugerðar.

Í eftirfarandi töflu koma fram birgjar sem lentu í úrtaki eftirlitsins, fjöldi vara sem skoðaðar voru hjá hverjum og fjöldi vara með frávik:

Birgjar í úrtaki

Fjöldi vara skoðaðar

Fjöldi vara með frávik

Adriana ehf.

4

4

Artica ehf.

4

0

Daría ehf.

4

1

Fortia ehf.

4

3

Nola ehf.

4

1

Nu skin Íslandi ehf.

4

0

Sigurborg ehf.

4

2

Terma ehf.

2

0

Top Toy Iceland ehf.

2

0

 

32

11

Samtals voru skoðaðar 32 vörur og hjá 4 birgjum reyndust allar vörur sem skoðaðar voru frávikalausar en hjá hinum 5 fundust 1-4 vörur með frávik. Alls fundust 11 vörur, eða 34%, með frávik. 9 af þeim reyndust ekki vera skráðar í snyrtivöruvefgáttina og þar af vantaði upplýsingar um ábyrgðaraðila innan EES á umbúðir fyrir 4 vörur. Tvær vörur voru skráðar í gáttina en vantaði upplýsingar um ábyrgðaraðila innan EES á umbúðir.

Merkingar allra varanna voru að öðru leyti í lagi og þær reyndust ekki innihalda óleyfileg efni samkvæmt innhaldslýsingu þeirra. Hins vegar kom í ljós að 4 vörur reyndust innihalda hýdroxýísóhexyl-3-sýklóhexene karboxaldehýð (HICC), en bannað verður að markaðssetja snyrtivörur með þessu innihaldsefni frá 23. ágúst 2019 innan EES og frá 23. ágúst 2021 tekur gildi algjört sölubann. Ábendingu hvað þetta varðar var komið á framfæri við viðkomandi birgja.

Birgjar fengu sendar niðurstöður eftirlitsins í formi eftirlitsskýrslu og bréfs þar sem fram komu kröfur Umhverfisstofnunar um úrbætur innan tiltekins frests, en birgjar sem höfðu engin frávik fengu sent málslokabréf.

Niðurstöður eftirlitsins eru teknar saman hér að neðan:

Umfang

Fjöldi vara skoðaðar

Vörur með frávik

 

Vörur án frávika

Húðsnyrtivörur frá löndum utan EES

32

11(34%)

 21 (66%)

 

Greining frávika

Fjöldi vara 

Skráning í snyrtivöruvefgátt ESB (CPNP) ekki til staðar og upplýsingar um ábyrgðaraðila innan EES ekki tilgreindar á umbúðum

4 (12%)

Skráning í snyrtivöruvefgátt ESB (CPNP) ekki til staðar en upplýsingar um ábyrgðaraðila innan EES tilgreindar á umbúðum

5 (16%)

Upplýsingar um ábyrgðaraðila innan EES ekki tilgreindar á umbúðum en skráning í snyrtivöruvefgátt ESB (CPNP) til staðar

 2 (6%)

Innflutningur kælimiðla í hópi flúoraðra gróðurhúsalofttegunda 

Notkun ósoneyðandi efna í fiskiskipum. 

Losun gróðurhúsalofttegunda á orkueiningu eldsneytis

Mælingar á brennisteinsinnihaldi í skipaeldsneyti 

Er markmiðum um að draga úr brennisteinsinnihaldi í skipaeldsneyti fylgt eftir?

Mynd sem fylgir - Rauði listinn

Rauði listinn

Veita þarf ákveðnum friðlýstum svæðum á Íslandi sérstaka athygli og aðhlynningu.
Meira