Gjástykki

Tillaga að friðlýsingu háhitasvæðis Gjástykkis: 100 Gjástykki í verndarflokki rammaáætlunar – frestur til athugasemda

Umhverfisstofnun hefur nú lagt fram til kynningar tillögu að friðlýsingu háhitasvæðis Gjástykkis: 100 Gjástykki á grundvelli flokkunar svæðisins í verndarflokk verndar- og orkunýtingaráætlunar (rammaáætlun), sbr. ályktun Alþingis nr. 13/141, frá 14. janúar 2013.

Samkvæmt 3. mgr. 3. gr. laga nr. 48/2011 um verndar- og orkunýtingaráætlun tekur rammaáætlun til landsvæða og virkjunarkosta sem verkefnisstjórn skv. 8. gr. laganna hefur fjallað um og hafa uppsett rafafl 10 MW eða meira eða uppsett varmaafl 50 MW eða meira. Í tilfelli háhitasvæðis Gjástykkis er því um að ræða friðlýsingu gegn orkuvinnslu varmaafls 50 MW eða meira.

Lögð er fram tillaga að auglýsingu um friðlýsingu svæðisins og kort þar sem tillaga að mörkum svæðisins er dregin upp.

Tillagan byggir á 53. gr. náttúruverndarlaga nr. 60/2013.

Forsendur afmörkunar
Faghópur 1 í 2. áfanga rammaáætlunar skilgreindi áhrifasvæði háhitavirkjunar svo: „Afmörkun jarðhitasvæða byggði á tvennu (Kort 3.1). Matsvæðið var dregið eftir útbreiðslu háhita samkvæmt viðnámsmælingum, en stundum 1-2 km út fyrir það eftir landslagi. Þar sem vissa eða miklar líkur voru fyrir því að áhrif vinnslu næðu út fyrir viðnámssvæðið eða landslagsheild var allt áhrifasvæðið tekið með í verðmæta- og áhrifamati.“ (Lokaskýrsla verkefnisstjórnar 2. áfanga, bls. 49). Nánar tiltekið studdist faghópur 1 í 2. áfanga rammaáætlunar við skýrslu Knúts Árnasonar og Rögnu Karlsdóttur (Greinargerð ÍSOR-06108, maí 2006) um mat á stærð háhitasvæða með viðnámsmælingum en þar segir (bls. 7): „Að gefnum þessum forsendum virðist því eðlilegt að meta stærð jarðhitageymanna út frá flatarmáli þess svæðis þar sem háviðnámskjarninn kemur fram á 800 m dýpi eða grynnra“.

Í skýrslu Rögnu Karlsdóttur og félaga (2006) „TEM-mælingar á Þeistareykjum og í Gjástykki“ (ÍSOR-2006-028) er háviðnámskjarni á 500 m dýpi afmarkaður fyrir jarðhitasvæðið í Gjástykki.

Í vinnu faghóps 1 var matssvæðið upphaflega dregið 1 km út fyrir háviðnámskjarnann en síðan var áhrifasvæðið stækkað eftir landslagseinkennum. Mörk þess voru færð að Einbúa í vestri, Gæsafjöllum í suðvestri, Hrútafjöllum í austri og látin fylgja hrauninu í norðri (Sólborg Una Pálsdóttir, pers. comm. 2018).

Lagt er til að mörk verndarsvæðisins verði hið sama og faghópur 1 í 2. áfanga rammaáætlunar afmarkaði sem áhrifasvæði vegna virkjunarkostsins 100 Gjástykki.

 

Frestur til að skila athugasemdum
Frestur til að skila athugasemdum er til og með 30. október 2019. Að kynningartíma loknum tekur Umhverfisstofnun saman umsögn um framkomnar athugasemdir við tillöguna og vísar tillögu að friðlýsingarskilmálum til ráðherra. Athugasemdum má skila hér að neðan á heimasíðu Umhverfisstofnunar, með tölvupósti á netfangið ust@ust.is eða senda með pósti til Umhverfisstofnunar, Suðurlandsbraut 24, 108 Reykjavík.

Frekari upplýsingar veita Freyja Pétursdóttir (freyjap@ust.is) og Sigrún Ágústsdóttir (sigruna@ust.is) með tölvupósti eða í síma 591-2000.

Upplýsingar

Skrár