Um grænt bókhald

Grænt bókhald er skilgreint sem efnisbókhald þar sem fram koma upplýsingar um hvernig umhverfismálum er háttað í viðkomandi starfsemi, aðallega í formi tölulegraupplýsinga. Grænt bókhald er sett fram í skýrslu þar sem fram koma niðurstöðurgræns bókhalds fyrir hvert bókhaldstímabil , sbr. skilgreiningar í reglugerð nr.851/2002 um grænt bókhald. Bókhaldsaðilar græns bókhalds er atvinnustarfsemi semháð er starfsleyfi samkvæmt 5. gr. laga um hollustuhætti og mengunarvarnir nr.7/1998, með síðari breytingum. Hvaða atvinnustarfssemi um ræðir er tilgreint ífylgiskjali með reglugerðinni.

Grænt bókhald getur nýst fyrirtækjum á marga vegu. Með bókhaldinu eru gefnarupplýsingar um þá þætti sem valda neikvæðum umhverfisáhrifum framleiðslunnar.Stjórn fyrirtækisins getur notað skýrsluna um grænt bókhald til að koma stefnu sinni íumhverfismálum á framfæri og einnig til að draga fram það sem betur mætti fara viðreksturinn. Fyrirtæki geta nýtt sér skýrslu um grænt bókhald í því skyni að veitaupplýsingar til almennings um fyrirtækið jafnframt því að með skýrslunni geturfyrirtækið treyst ímynd sína í samfélaginu.

Þegar um er að ræða fyrirtæki með umfangsmikinn rekstur, eins og stórsjávarútvegsfyrirtæki, verður stjórn fyrirtækisins að ákveða hvort fjalla skuli umumhverfisáhrif allrar starfseminnar í einu eða hvort aðeins sé gerð skýrsla um græntbókhald fyrir þær rekstrareiningar fyrirtækisins sem skylt er að færa slíkt bókhaldfyrir. Ennfremur geta fyrirtæki sem reka margar verksmiðjur ákveðið að gefa út einaskýrslu með upplýsingum um allar verksmiðjurnar, eða gefið út skýrslur fyrir hverjaverksmiðju fyrir sig.

Skýrslu um grænt bókhald má einnig nota innan fyrirtækisins til að fá yfirlit yfirnotkun hráefna og helstu umhverfisáhrif, sem síðar getur leitt til virkrar stýringar ogtakmörkunar á óæskilegum umhverfisáhrifum, sem og betri nýtingar hráefna,sparnaðar og mögulegra úrbóta við framleiðsluna.

Ef kostnaðarhlið rekstrarreiknings fyrirtækisins er skoðuð má sjá mikilvægarupplýsingar um virkni fyrirtækisins í umhverfismálum. Dæmi um slíkt er kostnaðurvið förgun sorps og eldsneytisnotkun fyrirtækisins. Grænt bókhald gefur sambærilegarupplýsingar á sviði umhverfismála og fjárhagsbókhald fyrir rekstrarafkomufyrirtækisins.

Grænt bókhald er mikilvægur hlekkur í virkri umhverfisstjórnun og fyrir fyrirtækisem eru að fikra sig í átt til virkra umhverfisstjórnunarkerfa getur vinna við gerðfyrstu skýrslu um grænt bókhald verið undirstaða innleiðingarumhverfisstjórnunarkerfis. Færsla græns bókhalds krefst forgangsröðunar ogskipulagningar í anda umhverfisstjórnunar. Þær upplýsingar sem safnast við vinnslugræns bókhalds má nota beint í umhverfisúttekt sem er eitt af fyrstu skrefunum viðuppbyggingu umhverfisstjórnunarkerfis. Skýrsla um grænt bókhald kemur þó ekki ístaðinn fyrir umhverfisstjórnunarkerfi, en getur verið liður í því.